Boekenwurm augustus 2020 – deel 1

Mijn maandelijkse boekenblogs zijn veel te lang, omdat ik zoveel lees en daarom knip ik ze nu in tweeën. Hier dus wat ik las in de eerste helft van augustus. Omdat we ook nog wat op pad zijn komt het tweede deel wellicht wat later. Ofschoon het veel werk is om een en ander over een gelezen boek op te schrijven levert het me toch ook wel wat extra’s op. Ik heb nu bewuster een mening over een boek en ik merk dat ik ook beter weet wat ik gelezen heb. Ook het opzoeken van wat anderen van hetzelfde boek vonden of achtergrondinformatie over de auteur geeft het schrijven van een boekenblog een nieuwe dimensie. Verder remt het bloggen me een klein beetje van mijn leesvraatzucht want ik wil dus een stukje schrijven en dat kan ik ik hooguit twee dagen na lezing doen anders want details en persoonsnamen vergeet ik snel. Ik begin dan wel in een nieuw boek, maar niet meer twee of drie tegelijk.

Fictie

Het 425 pagina’s tellende boek ‘Een betere wereld’ van Julia Alvarez nam ik mee uit de gratis mee te nemen boeken van afhaalpunt Portland, dat elke maandag van 14:00-16:00 uur open is en daar ga ik het ook weer inleveren, of in een van de minibiebs hier in de buurt. Ze staan lang niet allemaal op de landelijke website, dus kijk maar eens op je wandeling of ritjes of je er een tegenkomt. Maar dit terzijde, het gaat om wat ik vond van het boek.

De schrijfstijl van Julia Alvarez doet een beetje denken aan die van Isabel Allende. Het is het verhaal van de schrijfster Alma die werkt aan een historische roman over de sterke vrouw Isabel, die rond 1800 met een groep weesjongens vertrok uit Spanje om ‘de nieuwe wereld’ van de pokken te redden. Het virus wordt levend overgebracht door steeds twee dragers te besmetten/vaccineren totdat ze in Latijns Amerika zijn om daar de bevolking in te enten. Dit heeft ook in werkelijkheid plaatsgevonden klik en klik. Dit op zich vond ik het interessantste verhaal van het boek dat in aparte hoofdstukken chronologisch verloopt door het verhaal van Alma heen. Isabel en Alma krijgen beiden met moeilijkheden te maken waarin je parallellen ziet. De man van Alma is als arts in de Dominicaanse Republiek bezig om een aidskliniek op te zetten. Ook een virus dus en ook een poging om te werken aan een betere wereld. Maar het hedendaagse avontuur van Alma ontwikkelt zich ‘ een beetje Amerikaans dramatisch’ met veel onwaarschijnlijke verwikkelingen. Tussendoor wordt ook nog het verhaal verteld van Alma’s vriendin Helen die zeer ernstig ziek is en de verwikkelingen rond diens zoon Mickey en schoondochter Hannah, die op zijn zachts gezegd nogal ongewone dingen doen.

Het is beslist geen slecht boek maar de uitwerking van de vele thema’s die in het boek aan de orde komen is te complex om erin te komen. De schrijfster wil gewoon teveel dingen aan de orde stellen in het kader van de verbinding tussen beide verhalen dat het mank loopt. De snelheid van het nieuwe verhaal van Alma botst ook met het oude verhaal van Isabel. Lees hier en hier wat anderen erover schrijven.

Dit kleinood ‘Komedie in mineur’van 127 blz. van de Duitse Hans Keilson die in 1936 naar Nederland emigreerde gaat over de doodgewone Wim en Marie die de Joodse onderduiker ‘noem mij maar Nico’ in huis nemen. Het is wel wennen voor alle partijen en het loopt heel anders dan ze hoopten want Nico overlijd na een kort ziekbed en dan is er een probleem wat ze met zijn lichaam moeten. De oplossing en de gevolgen en worden zo integer door de schrijver geschetst dat het aan je hart komt en dat je je afvraagt wat jij gedaan zou hebben.

Ik kocht dit boekje tweedehands in de Kringloopwinkel samen met het boek ‘In de ban van de tegenstander’ van dezelfde schrijver dat ik al eerder las. Te zijner tijd komt dat ook wel hier voorbij. Ik vind zijn boeken echte aanraders omdat ze zo raak zonder goedkoop effectbejag geschreven zijn. Ze zijn niet eenduidig maar laten meerdere kanten zien van de geschiedenis en er komen kernvragen in aan de orde die eenieder zich wel eens zou kunnen stellen. De schrijver Keilson beleefde een soort hype op 100e zie Volkskrantartikel of check hier wat achtergrondinformatie of laat je favoriete browser maar eens even zoeken op zijn naam. Nog even voor de duidelijkheid. Dit boek of een van zijn andere boeken hoort echt tot de ‘mustreads’.

‘Een modehuis in Barcelona – Kroniek van een familiebedrijf in de 20e eeuw’ (363 pagina’s) van Nuria Pradas is een aanrader voor in de vakantiekoffer. Het is het levensverhaal van de eigenaren en een aantal werknemers van een bekende – nog steeds bestaande -modezaak in Barcelona ‘Santa Eulalia’ in de periode 1926-1944. Klik hier even voor de historie en wat foto’s op hun website. Het verhaal gaat over mode, liefde en (on)trouw maar ook over de Catelaanse vrijheidsstrijd en de Spaanse burgeroorlog en de dictatuur van Franco.

Antonio Molins, oprichter van de kledingwinkels in Santa Eulalia, is overleden in 1917 en nog in rouw wordt Andreu, de oudste zoon, gedwongen de leiding op zich te nemen. Hij heeft een duidelijk doel: Santa Eulalia naar de top brengen in de wereld van haute couture.

Ferran Clos is een aantrekkelijke jongeman met één passie: tekenen. Hij is vastbesloten om de geneeskunde te verlaten om een ​​opleiding tot kunstenaar te volgen. In Parijs, in contact met schilders en bohémiens, vond hij vrijheid. Deze droom duurt niet lang, zijn vader dwingt hem terug te keren en een baan als ontwerper te accepteren in Santa Eulalia, daar ontmoet hij Andreu en zijn zus Roser. Laia Calvet is de dochter van Carmen, een naaister in Santa Eulalia. Ze is een mooie en bijzondere jonge vrouw, en ze is net aangenomen bij de pakhuizen. Ze wordt  Rosers beste vriendin wordt . De relatie zal voor altijd veranderen als Laia ontdekt dat ze van dezelfde man houden. Laila wordt ongewenst zwanger en krijgt een zoon maar ze laat die opvoeden door een kindermeisje. en blijft toch daar werken. Ze regelt alles omtrent de ontvangst van klanten en later ook de haute couture show.

Naast de verschillende romances komt ook de mode aan de orde. Ik vond het heel leuk om het stuk over moulage te lezen blz. 256: ‘Sinds enige tijd maakte Ferran geen schetsen en ontwerpen meer. In Parijs had hij d techniek geleerd van de moulage, waarbij men kledingstukken op het oog uitknipte en direct op het lichaam van de mannequins aanpaste. Het was de ideale techniek voor iemand die, zoals hij, een zeer goed observatievermogen had en gelijk kon zien wat de technische mogelijkheden en beperkingen van het gebruikte materiaal waren. De ontwerpen die hij maakte, kregen tegenwoordig allemaal vorm via deze methode. Ferran gebruikte daarbij een stof van mindere kwaliteit die leek op het definitieve weefsel, dit om al te grote verschillen met het eindresultaat te voorkomen. Eerst vervaardigde hij een basismodel dat alleen nog met spelden vastzat. Dit model liet Ferran Clos vervolgens aan Louisa Ramoneda zien. Zij haalde dan het kledingstuk los en maakt op grond van de plaat van de spelen een patroon en een toile. ‘ Die coupeuse Louisa moet echt geweldig zijn geweest met patroontekenen als ik dit vanuit mijn vakkennis bekijk.

In het verhaal komt ook de Wereldtentoonstelling in Barcelona (1929) aan de orde en wel via de minnaar van Laia, de getrouwde Pau Amat die met zijn vrouw Elena hetzelfde paviljoen beschrijft dat ik ook bezocht heb en dat ik geweldig vond blz 172: ‘Even later riep Pau enthousiast: ‘Kijk! Dat is het werkelijke begin van de moderne architectuur.”Het Duitse pavljoen! zei Elena. ‘Geldig!’ ‘Mies van der Rohe,’merkte Pau op, alsof met het uitspreken van die naam alles gezegd was. Allen richten hun ogen p het paviljoen. Er vile een eerbiedige stilte, een stilde die werd ingegeven door de schoonheid van de eenvoudige vormen en de edelheid van het gebruikte materiaal, zoals travertijn. Ontroerd zei Pau zacht: ‘Dit is gewoon wat architectuur zou moeten zijn.’ Hier staat een 3D-presentatie van dat paviljoen.

Er zijn nog meer invalshoeken/thema’s in het boek die interessant zijn zoals hoe je als bedrijf met de crisis omgaat die ontstaat door oorlog en machtswisselingen. De eigenaar van Santa Eulalia moest onderduiken en was afhankelijk van de medewerkers tijdens en na de crisis en burgeroorlog. Maar ik ga niet alles verklappen. De persoon in het verhaal die me het meest deed was Génis Camps, omwille van zijn trouw en zijn lot.

Over het boek is verder niet veel te vinden, vandaar dat ik er wat meer heb verteld. Op de website van de schrijfster kun je nog wel even een kijkje nemen voor wat foto’s van het modehuis klik. Als je een vertaalhulp inschakelt kom je ook nog meer te weten over het ‘Sueños a medida’zoals het boek in het Spaans heet.

Een tijdje geleden kwam ik in aanraking met de schrijfster Clarice Lispector (Boekenwurm mei 2020) en ik was verkocht maar ik had nog nooit een roman van haar gelezen. In zo’n ramsjboekenwinkel kwam ik voor € 2,50 deze pocket met novelle ‘Het uur van de ster” (91 blz.) en de 13 verhalen die samen de titel ‘Familiebanden’ (226 blz.) dragen. Normaal steek ik van wal met mijn verhaal maar nu verwijs ik even naar deze 4 recensies kort bij elkaar klik.

Het is echt een buitengewoon boek, voor mij een meesterwerk dat deze Braziliaanse auteur heeft geschreven over vrouwen die het op zijn zachts gezegd niet makkelijk hebben. De manier van schrijven is vervreemdend. De verteller Rodrigo SM (blz. 14) schrijft over Macabea tegen wil en dank en worstelt met de hoofdpersoon en het schrijven zelf. Op een gegeven moment bladerde ik door het boek om te zien waar ik was gebleven en toen kwam ik bij het nawoord van de vertaalster (blz. 92/93) en dat hielp me om dit verhaal nog meer te smaken. Het boek is verfilmd en te zien op YouTube onder te titel ‘A Hora del Estrela’ en Adeleid Roosen heeft het als solovoorstelling opgevoerd onder de naam ‘Van top tot teen trillen.’

Het is een boek dat je niet gedachteloos kunt lezen, want je wordt voortdurend op het verkeerde been gezet maar het is wel boeiend en neemt je mee in de worsteling van auteur en hoofdrolspeelster. Wat voorbeelden:

blz. 19 ‘Ik zal proberen goud te winnen uit steenkool. Ik weet dat ik op de geschiedenis vooruitloop en dat ik een balspel speel zonder bal. Is een feit een daad? Ik zweer dat dit boek zonder woorden is gemaakt. Het is een stomme foto. Dit boek is een stilde. Dit boek is een vraag. Maar ik vrees dat al dit gepraat slechts dient om niet aan de armzalige inhoud van het verhaal te hoeven beginnen, want ik ben bang. Voordat die typiste in mijn leven kwam was ik een betrekkelijk tevreden man,ondanks het geringe succes van mijn literatuur.’

blz. 40:’De typiste leefde in een soort verdovende nimbus tussen hemel en hel. Ze had nooit gedacht: ‘Ik ben ik’. Ik meen dat ze dacht dat ze daar geen recht op te hebben, ze was een ongelukje. Een foetus die in een krant gerold in de vuilnisbak is gegooid. Zijn er duizenden zoals zij.? Ja zeker, en ze zijn niet méér dan een ongelukje. Al je er goed over nadenkt: wie is er eigenijk geenongeluje in dit leven?

De worsteling gaat zelfs zo ver dat de schrijver 3 dagen onderbreekt voor hij verder kan met het verhaal blz. 75: ‘De afgelopen drie dagen, alleen, zonder personages, ontpersonaliseer ik me en trek mezelf terug zoals je een kledingstuk uittrekt. Ik ontpersonaliseer me zo zeer dat ik bijna in slaap val. En nu herrijs is en voel ik dat ik Macabea mis. Laten we doorgaan.’

De verhalen ‘Familiebanden’ zijn weer anders. Er zit meer humor in maar ze hebben nog wel veel diepe bodems. Wijs geworden keek ik achterin het boek en daar stond nog een bibliografie door de vertaler met veel inzichten waardoor je de verhalen beter begrijpt. Met titels als ; Dromerij en dronkenschap van een jonge vrouw’, ‘Een fortuin in kinderschoenen’ en ‘De misdaad van de wiskundeleraar’ vraag je je af of je het wil lezen, maar echt als je je een beetje inspant krijg je er veel voor terug.

‘Het uur van de ster’ is het laatste boek van de schrijfster en in dit artikel wordt op dat gegeven precies ingegaan. Over ‘Familiebanden’ kon ik niet veel vinden maar over de schrijfster verder wel. In de recensie op Lilith staat ‘Lispector lees je niet maar doorleef je’ en ik denk dat dat wel kloptm alhoewel ik hier toch ook weer wat inzichten op deed bij deze recensies klik.

‘De boekhandel’ telt slechts 135 pagina’s en het leek me een lekker makkelijk en leuk boek van de schrijfster Penelope Fitzgerald. Ik wissel van boekensmaak zoals ik wel eens een ander stuk fruit van de schaal kies. Ik kwam echter van koude kermis thuis. Het was namelijk toch moeilijk en het liep niet goed af.

In een onbeduidend Engels plaatsje begint vijftigplusser Florence Green een boekenwinkel. Je leest over hoe ze dat aanpakt qua vastgoed, financiering, inkoop, personeel en marketing. Maar deze termen komen niet in het boek voor. Het speelt in de jaren zestig en toen had je die moderne terminologie daar nog niet voor. Op fijngevoelige wijze beschrijft ze hoe ze hulp inschakelt om haar boekenwinkel tot een succes te maken. Ze is echter afhankelijk van allerlei mensen zoals de bankdirecteur, de aannemer, de plaatselijke upperclass, boekhoudster Ivy, het winkelhulpje Christine. Bij al die mensen is weinig liefde voor boeken te merken. Ook staan ze niet zo open voor verandering. Gelukkig heeft ze ook wel een paar mensen die haar plannen toegenegen zijn. Toch loopt het allemaal helemaal anders dan ze gehoopt had. Je voelt dat al een hele tijd aankomen maar het is mooi hoe de schrijfster de toch wel doortastende en positieve aanpak van Florecence beschrijft.

Ook dit boek is verfilmd ‘The bookshop’ en dat gebeurt meestal alleen met goede boeken. Ik had alleen een boek verwacht dat me een goed gevoel gaf en dat goed afliep, dus ik zou een slechte beoordeling moeten krijgen. Kijk hier wat anderen van dit boek vinden klik en klik. Ik ga zeker nog eens iets van deze schrijfster lezen.

Non fictie

Soms komen boeken als een boemerang bij je terug ook al wil je het niet. Vorige maand sprak ik mijn antipathie uit over ‘Eet meer energie’ van Marjolein Dubbers. Ik zegde de reservering bij de bibliotheek van ‘Het energieke vrouwen voedingskompas’ van deze schrijfster af. Maar naar aanleiding van een Whatsappgesprek over voeding en lifestyle in de overgang met mijn buurvrouw kreeg ik dit boek (287 blz.) dat ze van een kennis had in mijn brievenbus. Buurvrouw zelf had de informatie van schrijfster Marjolein voor kennisgeving aangenomen, oftewel ze kon er niet veel me. Ik ben er in toch nog even in gaan bladeren. Ik vond het beter dan het andere boek maar ik heb nog steeds mijn scepsis omdat wat ze schrijft te ver afstaat van normaal eten en de aanbevelingen van het Voedingscentrum. Ze schrijft eigenlijk voor dat je geen koemelk, geen gluten, geen suikers, weinig koolhydraten en wel vetten moet eten en dan ook nog wel van bepaalde soorten.

Toch spreekt dit boek me ook wel weer aan op een geraffineerde manier. Door de overgang raken hormonen in de war en daar wil ik graag wat aan doen, want het is moeilijk om mee om te gaan. Dat proces beschrijft ze heel goed en invoelend om je vervolgens op sleeptouw te nemen in haar oplossing en dat is je hele voeding om te gooien en allerlei supplementen te slikken. Op de achterflap laat ze een deelneemster van haar online-programma ‘het voedingskompas’ zeggen: ‘ik heb mijn leven terug gekregen.’ Ik vind het behoorlijk gewiekst. Eerst je week maken met begrip en dan hoppa: zo kom je ervan af.

Met de beschrijvingen van hormonale processen en de veranderingen tijdens de overgang zit de schrijfster echt wel goed maar ik heb ik mijn twijfels over haar manier. Het zijn óf ‘open deuren’:

blz. 181. ‘Probeer bij alles wat je eet of drinkt te bedenken of het nog ijkt op het product zoals de natuur het voor ons bedoelt heeft. …. Wees je ervan bewust dat alles wat in een voedingsfabriek is geweest volop is bewerkt en er vaak op gericht is om je er zoveel mogelijk van te laten eten.’

Of conclusies waar ik mijn twijfels bij heb zoals:

blz. 81 ‘Drink en eet zo min mogelijk uit blik of kartonnen verpakking. Er kunnen vervuilende stoffen in je voeding zitten. Begin met het schrappen van zoveel mogelijk voeding uit blik of karton met en palstic binnenkant om de hormoonverstoorder BPA (Bisphenol A) te vermijden. Glas is een prima verpakkingsmateriaal. (zie wat het Voedingscentrum hierover zegt klik)

blz. 251 ‘Granen vallen net als suikers en zuivel onder de zwaar verslavende stoffen.’ (zie de mening van het Voedingscentrum klik)

Ik pikte wel 3 recepten uit het boek blz. 113 ‘Groene groenteomeletjes‘, blz. 123 ‘kruidige maaltijdsoep voor onverwachte gasten‘(met linzen) en blz. 253 ‘Provençaals groentebrood‘ maar je hebt goede kans dat ik een van de ingrediënten vervang door wat er bij mijn in de (koel)kast staat.

Maar ik ben nog wel met mijn gewicht bezig omdat ik veel minder kan sporten dus ik las nog een ander boek over voeding: ‘(H)erken je honger”, 167 pagina’s van Marie-José Torenvliet. Zij is diëtist, triatleet, en orthomoleculair therapeut en al 20 jaar actief in vak. Ze onderzocht in haar praktijk hoe het kan dat de ene mens wél overgewicht krijgt en de andere mens niet. Ze schreef dit boek in 2017, dus de inzichten zullen nog aardig up to date zijn.

Ik las haar boek in een middag uit. Het is overzichtelijk geschreven. Ze legt uit dat ze wel 15 soorten honger heeft vastgesteld. Die beschrijft ze met de mogelijke oplossingen erbij. Ze geeft praktijkvoorbeelden en verder informatie en uitleg over voedingsleer etc. Ze heeft een website en daar kun je de beschrijving van de hongersoorten lezen en een test maken. De oplossingen geeft ze op de website niet weg maar wel in haar boek en je kunt haar natuurlijk consulteren voor (sport)voedingsadvies. Ook commercie denk je misschien. Dat beaam ik, maar dan wel van iemand die diverse opleidingen voor heeft gevolgd.

NB Over de verschillen tussen de verschillen coach, diëtist etc. klik hier.

Veel van wat er in het boek stond wist ik en pas ik zelfs al toe. Een aantal dingen zijn ook weer ‘open deuren’. Ik kon mij herkennen in de ‘verveelhonger’, Belangrijkste is om het patroon te doorbreken door te aanvaarden dat er nou gewoon even niks spannends is. Gewoon 15 minuten helemaal niks doen is heel effectief. Niet gaan slapen gewoon niksen of evt. je richten op je ademhaling.

Verder ben ik iemand met gewoontehonger. Daar wordt een eetverslag/eetdagboek voor geadviseerd. Daarna stap voor stap, een gewoonte tegelijk veranderen. Net als de muren van een huis. Als je ze allemaal tegelijk sloopt dan stort de boel in. Je hebt minimaal 3 weken per gewoonte nodig. Je hoeft niet alles te laten maar kunt ook dingen omvormen. Ook het variëren van je voeding kan gewoontehonger voorkomen omdat je dan een grotere veelzijdigheid aan voedingsstoffen binnen krijgt.

Natuurlijk heb ik ook last van hormoonhonger. Het is me nog nooit gelukt om daar iets aan te veranderen dus de tips die daar staan daar kan ik niet veel mee. Jezelf in acht nemen, je lijf minder belasten, je lijf ondersteunen met goede voeding, je lever ondersteunen door meer water te dringen en extra (groene) groenten te eten. Ik heb dan alleen maar zin in chocolade en slechte dingen en ben down. Afleiding zoeken wordt geopperd, maar dat lukt dan meestal ook niet. Verder wordt een magnesiumsupplement geadviseerd tegen de behoefte aan zoetigheid. Je moet dat ’s avonds innemen omdat het dan het beste wordt opgenomen. Normaal slik ik alleen magnesium in de opbouw naar de marathon want in Nederland heb je er geen tekort aan als je gewoon gezond eet. Maar dit is het proberen waard.

Ik noem nu maar even de dingen die voor mij van toepassing zijn, maar ik kan me voorstellen dat dit boek ook wel inzicht geeft en handvatten biedt om iets te veranderen. Het is beslist geen dieetboek maar meer een inzichtsboek om ‘dieper in je honger te duiken’ zoals de schrijfster op blz. 97 aangeeft. Ze geeft een lijstje om te checken of je maaltijd verzadigend genoeg is met een uitgebreide uitleg.

  • Voldoende volume
  • Voldoende vocht
  • Voldoende vezels
  • Voldoende eiwit
  • Voldoende vet
  • Teveel aan zout (zorgt voor meer smaak en daardoor eet je meer)
  • Passend bij het seizoen ( koud voedsel verzadigt minder in de winter)
  • Weinig of niet bewerkte ingrediënten

Eigenlijk wil ik minder van dit soort zelfhulpboeken lezen want ze brengen me toch niet echt veel verder, ook al staan er soms goede dingen in. Een mens verandert niet meer zo op haar 58e. Ik denk dat ik goed genoeg ben, ook al ben ik niet perfect. Lezen jullie veel van dat soort boeken? Of lees je echt meer ter ontspanning? Of lees je juist om nieuwe dingen of gewoon meer te leren?

Nou dit was de eerste helft van de augustus, nu kruip ik weer in mijn boeken en aan het eind van de maand of begin september, zien jullie mij wel weer verschijnen. Misschien dat ik nog wel wat over andere onderwerpen blog, maar dat merken jullie dan vanzelf.

9 reacties Voeg uw reactie toe

  1. Petra Teunissen schreef:

    Ik had precies dezelfde ervaring met De boekhandel. Het lijkt een chicklit door de marketing en het omslag, maar het is een heel literair boek met een schrijnend slot. De film is ook de moeite waard, ook al weet je hoe het afloopt.
    Zelfhulpboeken kan ik ook niet laten liggen, ook al weet ik dat ik er in de praktijk niet veel mee doe. Ik heb onlangs wel veel geleerd van ’10 jaar cadeau’ van de artsen Van Bodegom en Westendorp. Een kort boekje vol nuttige gezondheidsadviezen die je eigenlijk wel weet, maar zo zijn opgeschreven dat je ze onthoudt en in de praktijk brengt.

    1. djaktief schreef:

      Je typering van ‘de boekenwinkel’ is erg treffend. 10 gezonde jaren wil iedereen wel cadeau toch. De geluksclaim in zelfhulpboeken is erg aantrekkelijk.

  2. Je boekensmaak is heel uitgebreid en beperkt zich absoluut niet tot romans. Bewondering hiervoor!

    1. djaktief schreef:

      Verandering van spijs doet eten toch.

  3. Neeltje schreef:

    Met recht een boekenwurm!

  4. Liesbethblogt schreef:

    The Bookshop heb ik helaas al als film gezien, ik had het boek eerst willen lezen. De film is trouwens wel een tip!

    1. djaktief schreef:

      Dankjewel voor de tip

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s